Hipnoza a religia — czy hipnoza to grzech? Odpowiedź dla osoby wierzącej, bez przekonywania

Piszę ten tekst, bo pytanie „czy hipnoza to grzech” wpisywane jest w wyszukiwarkę regularnie, a odpowiedzi, które się na nie pojawiają, są zwykle jednego z dwóch rodzajów. Albo ktoś straszy, albo ktoś wyśmiewa. Żadna z tych odpowiedzi nie jest dla osoby, która wierzy, chce być w porządku wobec swojej wiary i jednocześnie od lat nosi coś, z czym rozmowa ani modlitwa nie dały sobie rady.

Nie zamierzam Cię do niczego przekonywać. Chcę Ci opisać, czym hipnoza jest, czym nie jest, co na ten temat powiedział Kościół, i jak możesz podejść do sesji tak, żeby nie było w niej nic, co stałoby w sprzeczności z tym, w co wierzysz. Decyzja jest Twoja, i jeśli po przeczytaniu uznasz, że to nie dla Ciebie, będzie to dobra decyzja.

Czym hipnoza jest z punktu widzenia nauki

Hipnoza to stan bardzo skupionej uwagi, w którym ta część umysłu, która zwykle komentuje, ocenia i filtruje, na jakiś czas cichnie. Nic więcej i nic mniej. Badania obrazowe mózgu, prowadzone między innymi przez zespół Davida Spiegela na Uniwersytecie Stanforda, pokazują w tym stanie konkretne, powtarzalne zmiany w aktywności kory przedczołowej i w połączeniach między obszarami odpowiedzialnymi za uwagę i za kontrolę. To jest stan neurofizjologiczny, taki jak sen, medytacja czy głębokie zaczytanie. Wchodzisz w niego zresztą sama, bez niczyjej pomocy, wiele razy w tygodniu: gdy jedziesz znaną drogą i nie pamiętasz ostatnich kilku kilometrów, gdy film pochłania Cię tak, że nie słyszysz, co się dzieje w pokoju, gdy w modlitwie tracisz poczucie czasu.

W hipnozie nie kontaktujesz się z niczym poza sobą. Nie ma tam żadnego „kanału”, „przewodnika”, „energii”. Jest Twoja pamięć, Twoje ciało, Twoje emocje i osoba, która pomaga Ci skierować uwagę tam, gdzie zwykle jej nie kierujesz. Więcej o tym, jak ten stan wygląda i czym się różni od snu, pisałam w tekście o zmienionych stanach świadomości.

Zachowujesz w tym stanie świadomość, pamięć i osąd. To jest ważne dla każdego, a dla osoby wierzącej szczególnie, bo pytanie o wolną wolę jest w tym temacie zasadne. Odpowiedź z badań jest jednoznaczna: nie da się w hipnozie skłonić kogoś do działania sprzecznego z jego wartościami. Osoba w hipnozie, która dostaje sugestię niezgodną z tym, kim jest, po prostu ją odrzuca, często otwierając oczy.

Czym hipnoza nie jest

Tu muszę być precyzyjna, bo rozumiem, skąd bierze się obawa. Słowo „hipnoza” wisi w tej samej przestrzeni co „regresja do poprzednich wcieleń”, „kontakt z przewodnikiem duchowym”, „czyszczenie energii”. Są miejsca, które to oferują i nazywają hipnozą. Wobec takich praktyk zastrzeżenia mają nie tylko osoby wierzące, ale i każdy, komu zależy na tym, żeby hipnoterapia była traktowana poważnie.

Ja z tym nie pracuję, i to jest wybór świadomy, nie przypadek. Nie prowadzę regresji do „poprzednich żyć”, nie sugeruję istnienia bytów, nie interpretuję obrazów z sesji jako przekazów. Jeśli w hipnozie pojawia się obraz, traktuję go tak, jak psychologia traktuje obraz ze snu: jako sposób, w jaki Twój umysł opisuje to, co czuje. Nie jako fakt i nie jako objawienie.

Hipnoza w gabinecie nie jest też seansem. Nie ma wahadełka, nie ma świec, nie ma „wprowadzania w trans” na komendę. Jest rozmowa, potem zamknięcie oczu, potem moja spokojna, zwyczajna mowa, która pomaga Ci się skupić, a potem praca z tym, z czym przyszłaś. Osoby, które przychodzą po raz pierwszy, mówią najczęściej, że spodziewały się czegoś dziwniejszego.

Co mówi Kościół o hipnozie

Odpowiedź, którą sama sprawdziłam, jest prostsza, niż sugerują teksty krążące w internecie.

Kościół katolicki nie ma zakazu stosowania hipnozy w celach medycznych i terapeutycznych. Najbardziej znane stanowisko pochodzi od Piusa XII, który w przemówieniu do lekarzy w 1957 roku stwierdził, że hipnoza jako przedmiot badań naukowych nie może być moralnie zakazana, jeśli pozostaje w granicach celów naukowych i medycznych, a jej stosowanie w takich celach, z zachowaniem środków ostrożności i zasad etycznych, jest dopuszczalne. To stanowisko nie zostało nigdy odwołane.

Katechizm Kościoła Katolickiego, w punktach o wróżbiarstwie i magii, nie wymienia hipnozy. Wymienia praktyki, które szukają wiedzy albo mocy poza Bogiem: spirytyzm, wróżenie, astrologię, magię. Jeśli hipnoza jest używana jako część takiej praktyki, podpada pod te same zastrzeżenia. Jeśli jest używana jako metoda pracy z ciałem i emocjami, w gabinecie, przez osobę przeszkoloną i bez elementów ezoterycznych, tych zastrzeżeń nie ma.

Nie piszę, że każdy duchowny się z tym zgodzi, bo opinie w tej sprawie są różne, i jeśli Twój kierownik duchowy albo spowiednik ma wątpliwości, warto z nim o tym porozmawiać, najlepiej z konkretem, co dokładnie dzieje się na sesji. Piszę, że oficjalnego zakazu nie ma i że rozróżnienie, które Kościół stosuje, jest dokładnie tym samym rozróżnieniem, które stosuję ja: między metodą a okultyzmem.

Dlaczego to pytanie w ogóle pada

Rozumiem, dlaczego pytasz, i nie uważam tego pytania za naiwne. Stan, w którym oddajesz na chwilę kontrolę nad tym, na co kierujesz uwagę, jest stanem zaufania. Osoba wierząca ma prawo chcieć wiedzieć, komu i czemu ufa. Zaufanie ślepe nie jest cnotą, w żadnej tradycji.

Widzę też coś innego. Osoby, które do mnie trafiają, dużo już o sobie rozumieją. Modliły się o zmianę, rozmawiały z bliskimi, często były na terapii — i nadal reagują tak samo, w tych samych sytuacjach, tym samym napięciem albo tym samym lękiem. To nie jest brak wiary ani słabość. Wzorce, które uruchamiają się w ciele, uruchamiają się poniżej poziomu, na którym działa decyzja, także decyzja podjęta przed Bogiem. Hipnoza sięga do tego poziomu. Nie zastępuje modlitwy ani sakramentu, tak jak nie zastępuje ich fizjoterapia, gdy boli kręgosłup.

Jak osoba wierząca może podejść do sesji

Kilka rzeczy, które możesz zrobić, żeby czuć się w tej pracy bezpiecznie także w wymiarze, o którym tu piszemy.

Zapytaj terapeutę wprost. Czy pracuje z regresją do „poprzednich wcieleń”, czy używa elementów ezoterycznych, czy sugeruje treści duchowe. Odpowiedź powinna być krótka i jasna. Jeśli jest wymijająca, szukaj dalej. W tekście jak wybrać hipnoterapeutę jest więcej pytań, które warto zadać.

Ustal granice na początku. Możesz powiedzieć, że nie chcesz obrazów o określonej treści, że chcesz, żeby praca dotyczyła tylko tego, z czym przyszłaś, że chcesz mieć przy sobie coś, co jest dla Ciebie ważne. Sesja jest Twoja i te granice obowiązują.

Módl się, jeśli chcesz. Przed sesją, po niej, w jej trakcie w myślach. Hipnoza nie wyklucza modlitwy i modlitwa nie wyklucza hipnozy. Wiele osób mówi mi, że zaczyna sesję krótko po swojemu, i nie ma w tym nic, co przeszkadzałoby pracy.

Porozmawiaj ze swoim duszpasterzem. Z konkretem, nie z hasłem. „Idę na sesję hipnoterapii, na której będę pracować z lękiem, w gabinecie, bez elementów ezoterycznych” to zupełnie inna informacja niż „idę na hipnozę”.

Zaufaj własnemu osądowi. Jeśli w trakcie sesji coś Ci nie odpowiada, mówisz o tym i przerywamy. Twój osąd w hipnozie działa, i to jest właśnie ta rzecz, której się nie oddaje.

Na koniec, uczciwie

Nie każda osoba wierząca zdecyduje się na hipnozę i nie każda powinna. Jeśli po przeczytaniu tego tekstu czujesz, że to nie jest zgodne z Twoim sumieniem, ta decyzja zasługuje na szacunek i nie zamierzam z nią polemizować. Są inne drogi pracy z tym, co nosisz, i chętnie o nich porozmawiam.

Jeśli natomiast czujesz, że wątpliwość dotyczyła tego, czym hipnoza mogłaby być, a nie tego, czym jest, to piętnaście minut rozmowy telefonicznej wystarczy, żebym odpowiedziała na resztę Twoich pytań. Możesz zadać każde, także te, które wydają Ci się niezręczne. Wolę odpowiedzieć na nie przed sesją niż w jej trakcie. Więcej o tym, jak pracuję w gabinecie na Bielanach i online, znajdziesz na stronie hipnoza Warszawa.

Usługi świadczone przez Magdalenę Gajdzińską mają charakter rozwojowy i edukacyjny. Nie są świadczeniem zdrowotnym i nie zastępują psychoterapii, opieki psychiatrycznej ani farmakoterapii.