Hipnoza na fobie: latanie, dentysta, igły i lęk społeczny

Wiesz, że możesz poprosić dentystę o przerwę, a jednak już w poczekalni chcesz wyjść. Potrafisz wyjaśnić, jak działa winda, ale wybierasz schody. Wiedza o sytuacji i reakcja na nią nie zawsze zmieniają się w tym samym tempie.

Jeżeli lęk prowadzi do unikania i ogranicza życie, zasługuje na odpowiednią pomoc. Hipnoza bywa rozważana jako wsparcie, lecz decyzję warto zacząć od rozpoznania, z czym właściwie się mierzysz.

Fobia nie musi mieć jednego początku

Czasem pamiętasz trudne zdarzenie, po którym zaczęłaś się bać. Innym razem lęk narastał stopniowo lub trudno wskazać, od kiedy jest obecny. Nie trzeba dopasowywać swojej historii do opowieści o jednym ukrytym wspomnieniu.

Znaczenie ma również to, co dzieje się teraz: czego unikasz, jak przygotowujesz się do kontaktu z trudną sytuacją i co przynosi chwilową ulgę. Takie informacje są przydatne w rozmowie ze specjalistą. Sama strona internetowa nie wystarcza do rozpoznania fobii.

Latanie, dentysta i igły: różne sytuacje, różne potrzeby

Przy lęku przed lataniem możesz obawiać się awarii, zamknięcia albo własnej reakcji. Jeśli podobny lęk pojawia się w wielu środkach transportu, ocena nie powinna ograniczać się do samolotu. Szczegóły przygotowania opisuję w tekście hipnoza a lęk przed lataniem.

Przy wizycie dentystycznej znaczenie ma komunikacja z lekarzem: ustalenie sygnału przerwy, omówienie bólu i znieczulenia. Praca nad lękiem nie zastępuje leczenia stomatologicznego. Jeśli odkładasz pilny zabieg, powiedz o obawie gabinetowi, zamiast czekać, aż całkowicie zniknie.

Przy igłach lub widoku krwi zgłoś personelowi skłonność do omdleń. Nie dobieraj samodzielnie sposobu postępowania wyłącznie na podstawie ogólnych porad relaksacyjnych. Przygotowanie powinno uwzględniać Twoją reakcję i planowany zabieg.

Dlaczego ekspozycja jest czymś więcej niż przekonywaniem

NHS opisuje CBT i terapię ekspozycyjną jako sposoby leczenia fobii. W zaplanowanym kontakcie z trudną sytuacją pracuje się nad reakcją i unikaniem. To doświadczenie, nie tylko rozmowa o tym, czy lęk jest racjonalny.

Nie należy jednak utożsamiać ekspozycji ze zmuszaniem do najtrudniejszej sytuacji bez przygotowania. Plan musi uwzględniać nasilenie problemu i możliwości osoby. Jeśli wcześniejsze samodzielne próby były przytłaczające, warto omówić je ze specjalistą.

Jaką rolę może mieć hipnoza

W hipnozie możemy przyglądać się wyobrażeniu konkretnej sytuacji, temu, jak pojawia się napięcie, i możliwym sposobom reagowania. To opis pracy wspierającej. Nie dowodzi, że jej przebieg jest równoważny pełnemu programowi leczenia fobii.

Metaanaliza Valentine i współautorów dotyczyła redukcji lęku w różnych badaniach. Nie należy wyprowadzać z niej jednej liczby skuteczności dla lęku przed igłami, lataniem czy pająkami.

Nie trzeba też odnajdywać ukrytego wspomnienia. Obrazy z sesji nie są dowodem na wydarzenia z przeszłości; szerzej wyjaśniam to w tekście o hipnozie regresyjnej i pamięci.

Fobia społeczna wymaga osobnego spojrzenia

Lęk przed oceną, obejmujący wiele codziennych kontaktów, nie jest tym samym co obawa przed jednym przedmiotem czy sytuacją. NICE CG159 zaleca indywidualną CBT dostosowaną do zaburzenia lęku społecznego.

Trema przed prezentacją nie musi oznaczać takiego zaburzenia. Jeżeli jednak rezygnujesz z rozmów, relacji i zwykłych aktywności, warto skorzystać z oceny klinicznej. Hipnozy nie proponuję jako sposobu zastąpienia potrzebnego leczenia.

Od czego zacząć rozmowę

Powiedz, jaka sytuacja stała się trudna, co dzieje się w Twoim ciele i jak bardzo wpływa to na życie. Wspomnij o dotychczasowej terapii, leczeniu i nowych objawach. Nie musisz wcześniej ustalić diagnozy.

Na stronie hipnoza na fobie w Warszawie i online znajdziesz mój zakres współpracy. Jeśli odpowiedniejsza będzie pomoc psychoterapeuty lub lekarza, powiem Ci to przed podjęciem pracy.

Źródła

• NHS: fobie i możliwości leczenia.
• NICE CG159: zaburzenie lęku społecznego.
• Valentine i wsp., 2019: hipnoza i lęk.
• Kihlstrom, 1997: hipnoza i pamięć.

Usługi świadczone przez Magdalenę Gajdzińską mają charakter rozwojowy i edukacyjny. Nie są świadczeniem zdrowotnym i nie zastępują psychoterapii, opieki psychiatrycznej ani farmakoterapii.